Akt sadrži sve elemente propisane Pravilnikom o izradi akta o procjeni rizika na radnom mjestu u radnoj sredini. Za izradu akta koristi se Kinney metoda proračuna, koja u obzir uzima težinu moguće povrede, učestalost izlaganja riziku i vjerovatnoću povređivanja.
Savremeni softver koji Preventiva d.o.o. koristi za izradu Akta minimizira mogućnost da se neki od rizika previdi i osigurava konzistentnost svih izrađenih Akata.

Obavezna revizija Akta o procjeni rizika na radnom mjestu u radnoj sredini vrši se na svakih 36 mjeseci.

Analiza mikroklimatskih uslova u radnoj sredini, povremeni poslovi koje radnik obavlja, oblikovanost radnog mjesta, ergonomija, psihofizička opterećenja su takođe obuhvaćeni u Aktu. Za svaki utvrđen rizik propisana je odgovarajuća mjera za smanjenje istog.
Zaključak Akta omogućava jednostavan pregled rizika i propisanih mjera po radnim mjestima u radnim jedinicama, tako da možete vrlo jednostavno pronaći informaciju koja Vam je potrebna, bez listanja cjelokupnog akta o procjeni rizika, koji za veća preduzeća, sadrži i nekoliko stotina stranica.

Šta je Akt o procjeni rizika na radnom mjestu u radnoj sredini?

Ovim aktom utvrđuju se način i postupak procjene rizika od nastanka povreda na radu ili oštećenja zdravlja, odnosno oboljenja zaposlenog na radnom mestu i u radnoj sredini, te na mjestima na koje zaposleni ima pristup u toku radnog vremena kao i način i mjere za njihovo otklanjanje, koje poslodavac uređuje Aktom o procjeni rizika. Po principima analize od opšteg preko posebnog do pojedinačnog, najprije je sagledano opšte stanje zaštite na radu kod poslodavca, sa akcentom na stanje objekata, komunikacija, instalacija, organizacije rada i obavljanja poslova zaštite na radu, analizi ljudskih resursa i odnosa u procesu rada. Ovom analizom utvrđeni su opšti problemi, opasnosti i štetnosti koje nisu vezane za konkretna radna mjesta ali se svakako moraju uzeti u obzir u definisanju mjera i daljnjem upravljanju rizicima. Na osnovu opšte analize identifikovani su osnovni radni i tehnološki procesi u kojima su definisana sva konkretna radna mjesta prema određenju radnog mjesta kao prostora u kom zaposleni boravi ili ima pristrup tokom rada. Ovim pristupom, na racionalan način, procjenom su obuhvaćena sva radna mjesta, svi poslovi i sva sredstva rada kod Poslodavca.

Postupak izrade Akta o procjeni rizika

Prepoznavanje i utvrđivanje opasnosti i štetnosti na radnom mjestu i u radnoj sredini vrši se na osnovu podataka koji su prikupljeni iz dokumentacije kojom raspolaže poslodavac, posmatranjem i praćenjem procesa rada na radnom mjestu, pribavljanjem potrebnih informacija od zaposlenih i informacija iz drugih izvora. Na osnovu prikupljenih podataka i prepoznatih odnosno utvrđenih opasnosti i štetnosti i utvrđene liste opasnosti i štetnosti u radnoj sredini, korištenjem priložene metodologije na svakom radnom mjestu, vrši se procjena rizika. Sve prepoznate opasnosti i štetnosti se evidentiraju u Aktu i ocjenjuju KINNEY metodom, te rangiraju po težini. Za svaku utvrđenu opasnost i štetnost daje se korekciona mjera, rok za izvšenje mjere i lice u firmi odgovorno za izvršenje mjera.

KINNEY metoda

Ova metoda zahtijeva razmatranje vjerovatnoće u sedam mogućih nivoa, težinu moguće povrede ili oboljenja zaposlenog u pet nivoa, razmatranje učestalosti, odnosno vremena izlaganja zaposlenih opasnostima i štetnostima u pet nivoa . Rizik je definisan kao proizvod vjerovatnoće, posljedica i učestalosti.

Za definisanje faktora TP – težina potencijalne povrede koristi se višekriterijumska skala sa 5 nivoa.

TEŽINA POTENCIJALNE POVREDE VRIJEDNOST FAKTORA TP
Male-povreda koja zahtjeva prvu pomoć i nikakav drugi tretman 1
Znatne – medicinski tretman od strane doktora 2
Ozbiljne – invalidnost, pojedinačna ozbiljna povreda sa hospitalizacijom i izgubljenim danima 3
Veoma ozbiljne – pojedinačna nesreća sa smrtnim ishodom 6
Katastrofalne – višestruki smrtni ishod 10

Za definisanje faktora UI – učestalost izlaganja koristi se višekriterijumska skala sa 5 nivoa.

UČESTALOST IZLAGANJA VRIJEDNOST FAKTORA UI
Jednom godišnje 1
Jednom mjesečno 2
Jednom nedeljno 3
Jednom dnevno 6
Konstantno 10

Za definisanje faktora VP – vjerovatnoća povređivanja koristi se višekriterijumska skala sa 7 nivoa.

VJEROVATNOĆA POVREĐIVANJA VRIJEDNOST FAKTORA VP
Gotovo nevjerovatno, moguće samo pod izuzetnim okolnostima 0.1
Vrlo malo vjerovatno, mada moguće 0.2
Malo vjerovatno, mada može da se desi 0.5
Može da se desi mada je neuobičajeno 1
Moguće, ne predstavlja iznenađenje 3
Verovatno, treba očekivati da će se desiti 6
Desiće se bez svake sumnje 10

Procjena rizika je vrši se za svaku prepoznatu, odnosno utvrđenu opasnost ili štetnost upoređivanjem sa dozvoljenim vrijednostima propisanim odgovarajućim propisima u oblasti zaštite i zdravlja na radu, tehničkim propisima, standardima i preporukama. Rizik od povrede i oštećenja zdravlja ili oboljenja zaposlenog u vezi sa radom prouzrokovan opasnostima i štetnostima na radnom mjestu i radnoj sredini, procijenjen je na osnovu prethodne analize koja uzima u obzir:

RIZIK = TP × UI × VP

Nivo – rang rizika

RANG NIVO RIZIKA
I R < 20 – Prihvatljiv
II 20 < R < 70 – Mali, riješiti ga uputstvom, redovnom procedurom
III 70 < R < 200 – Umjeren, potrebne mjere-utvrditi odgovornost rukovodstva
IV 200 < R < 400 – Visok, potrebna brza reakcija od strane višeg rukovodstva, zahtijevati poboljšanje od strane predpostavljenog
V R > 400 – Ekstremni; prekinuti aktivnost, potrebna momentalna akcija od strane rukovodstva

Važeća zakonska regulativa za izradu Akta o procjeni rizika

  • Zakon o zaštiti na radu (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 01/0813/10);
  • Zakon o radu (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 55/07);
  • Zakon o zaštiti od požara (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 71/12)
  • Zakon o prometu eksplozivnih materija, zapaljivih tečnosti i goriva (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 78/11)
  • Zakon o uređenju prostora i građenju (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 40/13)
  • Zakon o bezbjednosti saobraćaja(“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 6/06)
  • Pravilnik o procjeni rizika na radnom mjestu i u radnoj sredini (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 66/08);
  • Pravilnik o postupku i rokovima preventivnih i periodinih pregleda i ispitivanja opreme za rad i preventivnih i periodičnih pregleda uslova radne sredine (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj broj 66/08);
  • Pravilnik o načinu vođenja evidencija iz oblasti zaštite na radu (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 63/09 );
  • Pravilnik o prethodnim i periodičnim ljekarskim pregledima radnika na radnim mjestima sa povećanim rizikom (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 68/08 );
  • Pravilnik o sadržaju i načinu izdavanja obrasca izvještaja o povredi na radu, profesionalnom oboljenju i oboljenju u vezi sa radom (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj broj 66/08);
  • Zakon o otrovima (“Službeni glasnik Republike Srpske ” broj 70/06 );
    Do donošenja propisa opštim i posebnim mjerama zaštite i zdravlja na radu , ukoliko nisu u suprotnosti sa ovim zakonom, primenjivaće se mjere zaštite na radu (pravila), sadržana u sljedećim propisima: – Opšti pravilnik o higijenskim i tehničkim zaštitnim mjerama pri radu (“Službeni list FNRJ”, br. 16/47, 18/47 i 36/50), osim čl.26-32, čl. 50-75, čl.78-86, čl. 88-99, čl.104-151 i čl.184-186, (“Službeni list FNRJ”, broj 69/48 osim čl. 58-61);
  • Pravilnik o tehničkim i zdravstveno – tehničkim zaštitnim mjerama pri hemijsko – tehnološkim procesima i radovima (“Službeni list FNRJ, broj 55/50);
  • Prilog br.9 – Pravilnik o zaštiti na radu pri održavanju motornih vozila i prevozu motornim vozilima (“Službeni list SFRJ, broj 55/65);
  • Pravilnik o zaštiti na radu pri utovaru i istovaru tereta u teretna motorna vozila i istovaru tereta iz takvih vozila (“Službeni list SFRJ, broj 17/66);
  • Pravilnik o načinu vođenja evidencija (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj63/09 )
  • Pravilnik o načinu i postupku osposobljavanja radnika za bezbjedan i zdrav rad (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 42/11 )
  • Pravilnik o preventivnim mjerama za bezbjedan i zdrav rad u prostoru ugroženom eksplozivnom atmosferom (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 79/11 )
  • Pravilnik o preventivnim mjerama za bezbjedan i zdrav rad na radnom mjestu (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 30/12 )
  • Pravilnik o preventivnim mjerama za bezbjedan i zdrav rad pri korištenju sredstava i opreme za ličnu zaštitu na radu (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 23/13)
  • Pravilnik o preventivnim mjerama za bezbjedan i zdrav rad pri ručnom prenošenju tereta (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 79/13)
  • Pravilnik o preventivnim mjerama za siguran i zdrav rad pri korištenju opreme za rad sa ekranom (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 112/13)
  • Naredba o zabrani upotrebe motornih benzina za odmašćivanje, pranje ili čišćenje metalnih dijelova predmeta od drugog materijala (“Službeni list SFRJ”, broj 23/67);
  • Pravilnik o mjerama i normativima zaštite na radu na sredstvima za rad (“Službeni list SFRJ”, broj 18/91)
  • Pravilnik o zaštiti na radu u građevinarstvu (“Službeni list SFRJ”, broj 42/68)
  • Pravilnik o zaštiti na radu pri mehaničkoj preradi i obradi drveta i sličnih materijala (“Službeni list SRBiH”, broj 58/86)
  • Pravilnik o tehničkim normativima za dizalice (“Službeni list SFRJ”, broj 65/91)
  • Pravilnik o zaštiti na radu pri korišćenju električne energije (“Službeni list SRBiH”, broj 34/88 i 54/88)
  • Pravilnik o tehničkim normativima za elektroinstalacije niskog napona (“Službeni list SRBiH”, broj 53/88)
  • Pravilnik o pružanju prve pomoći u slučaju povrede i oboljenja radnika na radu (“Službeni list SRBiH”, broj 38/86)
  • Pravilnik o zaštiti na radu u poljoprivredi (“Slušbeni list SFRJ”, broj 34/68);
  • Pravilnik o obezbjeđivanju smještaja i ishrane radnika, odnosno njihovog prevoza od mjesta stanovanja do mjesta rada i natrag (“Službeni list SFRJ”, broj 41/68);
  • JUS U.C.9.100 – Minimalana osvjetljenost radnih mjesta i prostora;
  • JUS. Z.BO.001 – Maksimalno dozvoljene koncentracije škodljivih gasova, para i aerosola u atmosferi radnih prostora i radilišta;
    Međunarodni propisi: – ISO OHSAS 18001: 1999;
  • Smjernice za procjenu rizika Evropske Unije ISBN 92-827-4278-4;
  • Direktiva EU 89/391/EEC (1989) o uvođenju mjera za podsticanje bezbjednosti i zdravlja radnika na radu;
  • Pojedinačne direktive: – 89/645/EEC ( 1989 ) o minimumu zahtjeva za zaštitu zdravlja i bezbjednosti na radnom mjestu, prva pojedinačna Direktiva;
  • 89/655/EEC (1989 ) o minimumu zahjteva za zaštitu zdravlja i bezbjednosti prilikom korišćenja opreme za rad od strane radnika na radnom mjestu, druga pojedinačna Direktiva;
  • 95/63/EC (1995 ), o minimumu zahtjeva za zaštitu zdravlja i bezbjednosti prilikom korišćenja opreme za rad od strane radnika na radnom mjestu, druga pojedinačna Direktiva – prva izmjena i dopuna;
  • 2001/45/EC ( 2001 ), o minimumu zahtjeva za zaštitu zdravlja i bezbjednosti prilikom korišćenja opreme za rad od strane radnika na radnom mjestu, druga pojedinačna Direktiva – druga izmjena i dopuna;
  • 89/656/EEC ( 1989 ), o minimumu zahtjeva za zaštitu zdravlja i bezbjednosti prilikom korišćenja lične zaštitne opreme od strane zaposlenih na radnom mjestu, treća pojedinačna Direktiva;
  • 90/269/EEC ( 1990 ), o minimumu zahtjeva za zaštitu zdravlja i bezbjednosti prilikom ručnog prenošenja tereta tamo gde postoji rizik od povređivanja leđa radnika, četvrta pojedinačna Direktiva;
  • 90/270/EEC ( 1990 ), o minimumu zahtjeva za zaštitu zdravlja i bezbjednosti pri radu sa opremom sa ekranom, peta pojedinačna Direktiva;
  • 92/58/EEC ( 1992 ), o minimumu zahtjeva za obezbjeđivanje oznaka za bezbjednost i /ili zdravlje radnika na radu, deveta pojedinačna Direktiva;
  • 98/24/EC ( 1998 ), o zaštiti zdravlja i bezbjednosti radnika od rizika vezanih za hemijske agense na radu, četrnaesta pojedinačna Direktiva;
  • 2002/44/EC ( 2002 ), o minimumu zahtjeva za zdravlje i bezbjednost radnika od rizika koji nastaju izlaganjem fizičkim agensima ( vibracije ), šesnaesta pojedinačna Direktiva;
  • 2003/10/EC ( 2003), o minimumu zahtjeva za zdravlje i bezbjednost radnika od rizika koji nastaju izlaganjem fizičkim agensima ( buka), sedamnaesta pojedinačna Direktiva;