KOJA JE ZAKONSKA OSNOVA I ODREDBE O PREVENTIVNIM I PERIODIČNIM PREGLEDIMA I ISPITIVANJIMA SREDSTAVA I OPREME ZA RAD?

U skladu sa Zakonom o zaštiti na radu (Sl. Gl. RS 01/08 i 13/10)obaveza svakog poslodavca je da u skladu sa preventivnim mjerama zaštite i zdravlja na radu (član 8.) kao i opštim dužnostima i odgovornostima poslodavca (član 15 .stav e)) obezbjedi preventivni i periodični pregled i ispitivanje sredstava i opreme za rad.

Ne izvršavanje gore navedenog pregleda kažnjivo je zakonom novčanom kaznom od 2.500 do 15.000 KM (član 67. stav j)).

Pravilnikom o postupku i rokovima preventivnih i periodičnih pregleda i ispitivanja opreme za rad i preventivnih i periodičnih ispitivanja  uslova radne sredine (Sl. Gl. RS 66/08, 52/09 i 107/09)propisani su postupci i rokovi preventivnih i periodičnih pregleda i ispitivanja opreme za rad.

Preventivnim i periodičnim pregledima i ispitivanjima opreme za rad provjerava se i utvrđuje da li su na opremi za rad, koja se koristi u procesu rada, primijenjene mjere zaštite i zdravlja na radu utvrđene propisima u oblasti zaštite i zdravlja na radu, tehničkim propisima, standardima i uputstvima proizvođača.

KOJA SREDSTVA I OPREMA ZA RAD PODLIJEŽU PREVENTIVNIM I PERIODIČNIM PREGLEDIMA I ISPITIVANJIMA?

1Dizalica i uređaj nosivosti od 0,5 tona i više, kao i privremeno postavljena konzolna dizalica i vitlo nosivosti od 0,3 tone i više, na mehanizovani pogon, koji služe za dizanje, spuštanje i prenošenje tereta pomoću čeličnog ili drugog užeta, lanca i hidraulike,
2regalna dizalica na mehanizovani pogon (u regalnom hodniku i van njega, vezana za šine ili koja ima na drugi način automatski regulisane pozicije), koja služi za unošenje u regal i uzimanje iz regala paleta ili materijala,
3podizna platforma na mehanizovani pogon, koja pomoću ugrađene platforme ili korpe služi za dizanje i spuštanje zaposlenih radi obavljanja radnih operacija,
4liftovi za vertikalni prevoz lica i tereta na električni i hidraulični pogon ili drugi mehanizovani
5pogon u stambenim, poslovnim, javnim i drugim objektima, fasadni liftovi, kosi liftovi, ski-liftovi, liftovi na gradilištima, viseće skele, liftovi za dizanje tereta u koje nije moguć pristup lica, liftovi za invalide,
6samohodno vozilo, na mehanizovani pogon, koje se koristi za unutrašnji transport – vuču, potiskivanje, dizanje, spuštanje i prenošenje tereta,
8sredstva i oprema za ličnu zaštitu na radu za koju je poslodavac aktom o procjeni rizika utvrdio da se na njoj vrše preventivni i periodični pregledi i ispitivanja,
9uređaji u kojima se nanose i suše premazna sredstva čije komponente u dodiru sa vazduhom formiraju zapaljive i eksplozivne smješe, isparenja i hemijske štetnosti opasne po zdravlje zaposlenih,
10oprema, odnosno postrojenja za proizvodnju, punjenje, mjerenje i kontrolu, sa cjevovodima za napajanje, razvođenje i transport eksplozivnih, otrovnih izagušljivih fluida – gasova ili tečnosti, osim prirodnog gasa (zemni gas), u objektima koji se koriste kao radni i pomoćni prostor,
11privremena električna instalacija sa uređajima, opremom i priborom, postavljena za vrijeme izgradnje građevinskih objekata ili izvođenja drugih radova.

ŠTA SE PROVJERAVA PREVENTIVNIM I PERIODIČNIM PREGLEDIMA I ISPITIVANJIMA SREDSTAVA I OPREME ZA RAD?

siguran rad uređaja za uključivanje u pogon i isključivanje iz pogona, signalnih uređaja za upravljanje, kao i rad sredstava ili njihovih dijelova u skladu sa oznakama za način upotrebe sredstava,
bezbjednost postavljenih ili ugrađenih uređaja za zaštitu od pokretnih dijelova sredstava, fizičkih i hemijskih štetnosti, kao i siguran rad tih uređaja,
ispravnost mjernih, regulacionih, sigurnosnih ili kontrolnih uređaja,
zaštita od udara električne energije,
noseća konstrukcija pri najnepovoljnijem radnom opterećenju u okviru dozvoljenih deformacija (dizalice, žičare, liftovi, viseće skele, podizne platforme).

Pregledima i ispitivanjima opreme za rad utvrđuje se da li su na njoj primijenjene propisane mjere zaštite na radu, i to:

da li su sredstva rada i oprema postavljeni ili ugrađeni prema projektnoj dokumentaciji,
da li postoje odgovarajući uređaji za zaštitu od opasnosti pri radu,
da li su na sredstvima rada i opremi, odnosno na njihovim dijelovima nastale promjene koje predstavljaju opasnost po život ili zdravlje radnika na radu,
da li se i u kojim količinama javljaju štetne materije i da li su ispravni uređaji za odvođenje tih štetnih materija,
da li sredstva rada i opreme stvaraju buku i vibraciju, kojeg intenziteta i da li su primijenjene propisane mjere zaštite od buke i vibracija,
da li je obezbijeđena ispravnost pripadajućih instalacija i oprema za odvođenje štetnih materija, zaštita električnih instalacija od direktnog ili indirektnog dodira pod naponom, mehanička zaštita, zaštita od kratkog spoja i preopterećenja.
da li su ispravni uređaji za uključivanje, odnosno isključivanje iz pogona i signalnih i kontrolnih uređaja i uređaja za upravljanje i
da li su ispravni zaštitni uređaji za zaštitu radne sredine od štetnih zračenja,
da li je obezbijeđena odgovarajuća toplotna izolacija,

KAKAV DOKUMENT DOBIJEMO NAKON PREVENTIVNIH I PERIODIČNIH PREGLEDA I ISPITIVANJA SREDSTAVA I OPREME ZA RAD?

O izvršenom pregledu i ispitivanju opreme za rad izdaje se Stručni nalaz,kao i Ispravakojom se dokazuje da pregledana i ispitana oprema za rad ispunjava uslove utvrđene propisima donesenim na osnovu Zakona o zaštiti na radu.

KADA SE VRŠE PREVENTIVNI I PERIODIČNI PREGLEDI I ISPITIVANJA SREDSTAVA I OPREME ZA RAD?

1Prije početka korištenja, odnosno prije davanja na upotrebu radnicima,
2Poslije rekonstrukcije ili havarije,
3Prije početka rada na novom mjestu rada, ako je oprema za rad premještena sa jednog mjesta na drugo,
4Najkasnije u roku od tri godine od dana prethodnog pregleda i ispitivanja, osim periodičnih pregleda i ispitivanja privremene električne instalacije sa uređajima, opremom i priborom, koji se obavljaju u roku od godinu dana od dana prethodnog pregleda i ispitivanja.

Ukoliko imate dodatnih pitanja, pišite nam!